Wat is intuïtief eten?
Intuïtief eten is een evidence-based, zelfzorg eetkader dat in 1995 door diëtisten Evelyn Tribole en Elyse Resch is ontwikkeld.
Het moedigt je aan om opnieuw verbinding te maken met de interne signalen van je lichaam, zoals honger en verzadiging, en om een gezonde relatie met eten en je lichaam te ontwikkelen. Deze aanpak integreert instinct, emotie en rationeel denken, en bevordert een gewichtsneutraal perspectief dat de nadruk legt op respect en acceptatie van het lichaam.
Het kader van intuïtief eten is gevalideerd door meer dan 200 wetenschappelijke studies. Het is positief gecorreleerd met verbeterde waardering voor het lichaam, imago en functie, evenals verhoogde mindfulness, zelfrespect en welzijn. Intuïtieve eters melden minder zorgen over hun lichaamsvorm -en gewicht, minder emotionele eetbuien, angst en depressie (1).
Het probleem met diëten
De dieetindustrie genereert elk jaar miljarden aan inkomsten en zoals elk bedrijf willen deze bedrijven terugkerende klanten. Als we het hebben over wellness of diëten, is het niet echt in het belang van de industrie dat iemand op de lange termijn succesvol is.
Afgezien van potentiële inkomsten, is er de laatste jaren steeds meer onderzoek gedaan waaruit blijkt dat diëten op lange termijn niet vol te houden is. Mensen die een dieet volgen, vallen in veel gevallen snel weer terug op hun oorspronkelijke gewicht. Het restrictieve karakter van een dieet en de sterke schommelingen tussen gewichtsverlies- en toename leiden tot een hoger risico op ziekten. Deze gewichtsschommelingen worden verder ook beschouwd als een risicofactor voor hart- en vaatziekten, ontstekingen, hoge bloeddruk en insulineresistentie (2).
Er is aangetoond dat zelfs matige dieetbeperkingen verstoorde relaties met voedsel creëren, zoals obsessief gedrag en eetbuien. In een berucht onderzoek uit de jaren 50 werden mannen die waren gescreend op een uitstekende mentale en fysieke gezondheid, gedurende 6 maanden op een semi-uithongeringsdieet gezet. In de loop van het dieet begonnen deze mannen symptomen te vertonen die veel chronische diëters waarschijnlijk bekend voorkomen: ze raakten geobsedeerd door eten, hun eetgewoontes pasten zich aan, sommigen ervoeren periodes van eetbuien of purgeren, hun persoonlijkheid begon te veranderen en sommigen ontwikkelden een obsessie voor lichaamsbeweging om meer calorieën van het onderzoeksteam te verkrijgen. Gemiddeld duurde het ongeveer 5 maanden voordat de deelnemers hun eetpatroon weer normaliseerden nadat de periode van deprivatie was afgelopen, waarbij ze opmerkten dat ze vaak een onverzadigbare honger ervoeren en ook bang waren voor een mogelijk voedingstekort in de toekomst (3).
Intuïtief eten is een vorm van anti-dieet
Het voeden van ons lichaam is een natuurlijk instinct waarmee we geboren worden. De eerste reflexen van een pasgeborene zijn om melk te zoeken bij zijn moeder. Een baby zal om eten vragen als hij honger heeft en stoppen als hij vol zit. Dit is intuïtief eten.
Voor velen van ons leerden we, naarmate we ouder werden, om niet langer te vertrouwen op de natuurlijke instincten van ons lichaam. We kregen het bevel om ons bord leeg te eten of onze broccoli op te eten voordat we een dessert konden eten. Eten werd een beloning en soms een straf. Misschien waren bepaalde dingen voor jou beperkt of verboden. We kunnen van het ene moment waar we werden aangemoedigd om door te eten (“één kan geen kwaad”) naar het volgende moment gaan wanneer we ons schamen voor onze voedingskeuzes. Het is geen verrassing dat eten intrinsiek verbonden is geraakt met onze emoties en intense gevoelens van schuld of schaamte kan creëren.
Intuïtief eten is geen dieet. Het omvat geen maaltijdplannen of het tellen van calorieën of macro's. Het is in wezen het deprogrammeren van onze aangeleerde gewoonten en het loslaten van oordelen en schaamte rond voeding. Het begeleid je bij het weer in contact komen met je lichaam en het vertrouwen op zijn instincten. Door intuïtief eten kun je leren hoe je afstand kunt nemen van de dieetcultuur, die niet alleen in de media aanwezig is, maar ook in je eigen onderbewustzijn is geprogrammeerd.
De principes van intuïtief eten
Het kader is opgebouwd rond tien kernprincipes (2):
Verwerp de dieetmentaliteit: laat diëten en het nastreven van gewichtsverlies los.
Eer je honger: luister naar en respecteer de hongersignalen van je lichaam.
Sluit vrede met eten: geef jezelf onvoorwaardelijke toestemming om alle soorten voedingsmiddelen te eten.
Daag de voedselpolitie uit: confronteer en verwerp gedachten die voedsel als "goed" of "slecht" bestempelen.
Respecteer je verzadigingssignaal: stem af op de signalen van je lichaam om te herkennen wanneer je comfortabel vol bent.
Ontdek de tevredenheidsfactor: vind vreugde en voldoening in de eetervaring.
Eer je gevoelens zonder eten als beloning te zien: ontwikkel copingmechanismen voor emoties die niets met eten te maken hebben.
Respecteer je lichaam: accepteer en waardeer de unieke kenmerken van je lichaam.
Beweeg - voel het verschil: doe aan fysieke activiteiten die je leuk vindt en waar je je goed bij voelt.
Eer je gezondheid met “gentle nutrition”: maak voedingskeuzes die je gezondheid en smaakpapillen eren en je tegelijkertijd een goed gevoel geven.
Door deze principes te omarmen, kweek je een meer afgestemde en meelevende relatie met eten en je lichaam, waarbij je afstapt van beperkende diëten en overstapt op een meer evenwichtige en bevredigende manier van eten.
Ben je geïnteresseerd om meer te leren over intuïtief eten en je eigen reis te beginnen om het plezier van eten te herontdekken?
Bekijk mijn 6-weekse groepscursus: introductie tot intuïtief eten
Of boek een een-op-een consult.
Ontdek meer over intuïtief eten op https://www.intuitiveeating.org/
(1) Linardon, J., Tylka, T. L., & Fuller‐Tyszkiewicz, M. (2021). Intuitive eating and its psychological correlates: A meta‐analysis. International Journal of Eating Disorders, 54(7), 1073–1098. https://doi.org/10.1002/eat.23509
(2) Tribole, E., & Resch, E., (2020). Intuitive Eating, 4th Edition: A Revolutionary Anti-Diet Approach. St. Martin’s Essentials.
(3) Keys A et al. The Biology of Human Starvation vol I & II. University of Minnesota. St. Paul: Minnesota, 1950.